Jak wychować dziecko na człowieka tolerancyjnego?

Być tolerancyjnym to akceptować inność, nie dziwić się jej, nie krytykować, bo to, że ktoś jest inny, nie znaczy, że gorszy. Tolerancja polega na przyznawaniu drugiemu człowiekowi prawa do zachowań zgodnych z ich przekonaniami, nawet gdy nam się one nie podobają. Tolerancyjny jest ten, kto potrafi szanować odmienne od własnych wierzenia, upodobania, zwyczaje. Człowiek tolerancyjny pozbawiony jest uprzedzeń.

Codzienność niesie ze sobą wiele przejawów nietolerancji. Dyskryminujemy innych z powodu innych poglądów, innych obyczajów, koloru skóry, pochodzenia, wyznania, orientacji seksualnej. Konsekwencją nietolerancji jest wrogość, przemoc, terror, niesprawiedliwość. Ludzie zamiast łączyć się, oddalają się od siebie. Samo powstrzymywanie się od dyskryminacji nie oznacza jeszcze tolerancji.

W uczeniu tolerancji warto dołożyć starań, wszak czym skorupka za młodu nasiąknie. Dziecko wychowywane w duchu tolerancji ma szanse ponieść ją w swe dorosłe życie.

Od najwcześniejszych lat ucz dziecko tolerancji.

– Zachęcaj je do kontaktów z różnymi dziećmi. Rozmawiaj o tych różnicach. Zachęcaj do przyjaźni przekonując, że przyjaźni nie przeszkadza inność. Można mieć wspaniałego przyjaciela o odmiennym kolorze skóry czy poruszającego się inaczej, bo na inwalidzkim wózku.

– Jak najczęściej podkreślaj, że kochasz swoje dziecko takim, jakie jest i niezależnie od tego, co robi i jak się zachowuje. Dzieci zasługują na miłość nie tylko wtedy, gdy spełniają rodzicielskie oczekiwania, ale i wtedy gdy psocą, kłócą się i rozrabiają.

– Zawsze dokładnie słuchaj swojej pociechy. Bardzo ważne jest to wszystko, co ma do powiedzenia. W ten sposób pokażesz, że szanujesz je i nauczysz, by i ono słuchała innych. Nawet wtedy, gdy wypowiadane opinie są odmienne od twoich – warto je przecież poznać.

– Pamiętaj, że każdy przymus, presja i próba podporządkowania dziecka woli dorosłych, nie służą nauce tolerancji. Dziecko uczy się podporządkowania, ale jeśli podporządkowuje się wbrew własnej woli, nie poznaje sytuacji wyboru, nie uczy się tolerancji.

– Nie lekceważ dziecięcych poglądów, nie ośmieszaj ich, nawet wtedy, gdy wydają się niedojrzałe i mało poważne. Ośmieszanie sprzyja utracie wiary we własne siły i uczy takich samych postaw wobec innych.

– Staraj się jak najwięcej rodzinnych decyzji podejmować z udziałem dziecka. Przyznaj mu prawo głosu i traktuj jego głos na równi ze zdaniem pozostałych członków rodziny. Taka postawa sprzyja tolerancyjnemu spojrzeniu na poglądy innych.

– Nie zapominaj, że jesteś wzorem zachowań dla swojego dziecka. Ono obserwuje cię w różnych sytuacjach, podziwia, krytykuje i jakże często naśladuje. Im więcej w tobie tolerancji, tym więcej będzie jej w przyszłości twojego dziecka.

– Dbaj o to, aby inni byli tolerancyjni wobec twojego dziecka. Jeśli w wychowaniu uczestniczy babcia, ciocia czy opiekunka, porozmawiaj z nimi o tolerancji i swoich wychowawczych wymaganiach. Bardzo ważne, by system wychowawczy wobec dziecka był spójny, metody podobne, a cele te same.

/na podstawie artykułu K. Zielińskiej „Jak wychować dziecko na człowieka tolerancyjnego?” – miesięcznik „Mamy przedszkolaka” nr 1/2005/